Önalım davalarında rayiç bedel kuralı 6 Ağustos 2027’ye kadar sürecek

Gündem · · BaroBase Haber Ekibi · 2 dk okuma

Bir görevli, konutun rayiç değerini belirlemek için inceleme yapıyor.

Anayasa Mahkemesi, ön alım davalarında bedelin mahkemece rayiç değer üzerinden belirlenmesini öngören hükmü iptal etti. İptal, Resmî Gazete’de yayımdan dokuz ay sonra yürürlüğe girecek; o tarihe kadar kural uygulanmaya devam edecek.

Kısaca

Anayasa Mahkemesi, E.2026/23 sayılı dosyada Türk Medenî Kanunu’nun 734. maddesindeki rayiç bedel hükmünü iptal etti.

Anayasa Mahkemesi, iptal nedeniyle uygulanamayacak fıkra kısmı ile geçici 1. maddenin (2) numaralı fıkrasını da iptal etti.

Anayasa Mahkemesinin iptal hükümleri, kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından dokuz ay sonra yürürlüğe girecek.

Karar 6 Kasım 2026’da yayımlandığından iptal hükümleri 6 Ağustos 2027’de yürürlüğe girecek.

Anayasa Mahkemesi, 16 Temmuz 2026 tarihli karar duyurusunda, E.2026/23 sayılı dosyada Türk Medenî Kanunu’nun 734. maddesinin ikinci fıkrasındaki “rayiç bedeli” ibaresini Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti. İbarenin iptali nedeniyle uygulanma imkânı kalmayan fıkranın kalan kısmı ile Kanun’a eklenen geçici 1. maddenin (2) numaralı fıkrası da iptal edildi.

Hukuki Haber’in 16 Kasım 2026 tarihli haberine göre karar, 6 Kasım 2026 tarihli ve 33422 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. Anayasa Mahkemesi, iptal hükümlerinin kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verdi. Bu nedenle yürürlük tarihi, kararın verildiği 16 Temmuz değil, yayımlanma tarihi esas alınarak hesaplanıyor.

Anayasa Mahkemesi, ön alım hakkı sahibinin ödeyeceği bedelin tarafların satış sözleşmesinde kararlaştırdığı tutar yerine mahkemenin belirleyeceği rayiç değer olmasını, satış koşullarını değiştiren bir müdahale olarak değerlendirdi. Mahkemeye göre bu yöntem satıcının ve alıcının iradesini etkisiz kılabilir; rayiç bedel, alıcının ödediği tutardan farklı olduğunda alıcı haksız kazanç elde edebilir veya zarara uğrayabilir. Ön alım hakkı sahibi de ödeyeceği tutarı yargılama sonuna kadar bilemez.

İptal kararının ertelenmiş yürürlük tarihi, rayiç bedel kuralının hemen ortadan kalkmadığı anlamına geliyor. Kural ve derdest davalara uygulanmasını öngören geçiş hükmü, iptal hükümleri yürürlüğe girene kadar geçerli kalacak. Resmî Gazete’deki 6 Kasım 2026 tarihli yayım esas alındığında iptal hükümleri 6 Ağustos 2027’de yürürlüğe girecek.

Sık sorulan sorular

Önalım davalarında rayiç bedel kuralı ne zaman yürürlükten kalkacak?

Rayiç bedel kuralı, Anayasa Mahkemesinin E.2026/23 sayılı dosyadaki iptal hükümleri yürürlüğe girene kadar uygulanmaya devam edecek. Anayasa Mahkemesi yürürlük tarihini Resmî Gazete’de yayımın dokuz ay sonrası olarak belirledi. Karar 6 Kasım 2026’da yayımlandığı için iptal hükümleri 6 Ağustos 2027’de yürürlüğe girecek.

Anayasa Mahkemesi ön alım davalarında hangi hükümleri iptal etti?

Anayasa Mahkemesi, Türk Medenî Kanunu’nun 734. maddesinin ikinci fıkrasındaki “rayiç bedeli” ibaresini iptal etti. İbarenin iptali nedeniyle uygulanma imkânı kalmayan fıkranın kalan kısmı ile Kanun’a eklenen geçici 1. maddenin (2) numaralı fıkrası da iptal edildi.

Anayasa Mahkemesi rayiç bedel hükmünü neden iptal etti?

Anayasa Mahkemesi, rayiç bedel yönteminin tarafların satış sözleşmesindeki iradesini etkisiz kılabileceği ve menfaatler arasında adil denge kurmadığı sonucuna vardı. Mahkemeye göre rayiç tutar, alıcının ödediği bedelden farklı olursa alıcı haksız kazanç elde edebilir veya zarara uğrayabilir; ön alım hakkı sahibi de ödeyeceği tutarı yargılama sonuna kadar bilemez.

Künye. Anayasa Mahkemesi, “Ön Alım Hakkına Konu Payın Bedelinin Rayiç Değer Üzerinden Mahkemece Belirlenmesini Öngören Kurala İlişkin İtiraz Başvuruları ve İptal Davası Hakkında Karar”, 16 Temmuz 2026, E.2026/23.

Kaynaklar. Anayasa Mahkemesi — karar duyurusu, Hukuki Haber.

Konular. ön alım hakkı, rayiç bedel, Anayasa Mahkemesi, Türk Medenî Kanunu, iptal kararı.

Editör notu. Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayın niteliğine göre hukuki değerlendirme farklılık gösterebilir.

Google'da tercih edilen kaynaklara ekle

Yorumlar

Henüz yorum yok.

İlgili içerikler

1593 sayılı Kanun’un 128. maddesindeki genelev düzenleme yetkisi iptal edildi

Gündem · 17 Kasım 2026 · 1 dk

Resmî Gazete, 21 Kasım 2026: avukatı ilgilendiren 3 düzenleme ve karar

Gündem · 21 Kasım 2026 · 1 dk

108 kişinin mal varlığı işlemi için başsavcılığa bildirim istendi

Gündem · 21 Kasım 2026 · 1 dk

Keşfet'e dön